
Lees over de openheid van de Ons® Suite en hoe dit bijdraagt aan werkgemak en zorgkwaliteit.
Een EPD is een elektronisch patiëntendossier. Een ECD is een elektronisch cliëntendossier. Beide helpen zorgprofessionals om informatie vast te leggen en te gebruiken in de zorg. Het verschil zit vooral in de context: een EPD wordt vaak gebruikt bij diagnostiek en behandeling, een ECD bij langdurige zorg en begeleiding. Zorgdossier is de bredere naam voor de informatie over iemands zorg.
In de praktijk lopen die begrippen door elkaar. Zeker bij organisaties waar behandelen, verplegen en begeleiden samenkomen. Wat zeggen de namen precies? En waar let je op als je wilt weten welk dossier bij jouw organisatie past?

Een elektronisch patiëntendossier (EPD) is een digitaal dossier waarin zorgprofessionals informatie over de gezondheid en behandeling van een patiënt vastleggen. Denk aan diagnoses, onderzoeksuitslagen, medicatie en behandelafspraken. Het ondersteunt het volgen van de behandeling en de samenwerking tussen bevoegde professionals die betrokken zijn bij de zorg voor die patiënt.
De betekenis van EPD is dus elektronisch patiëntendossier. Je komt de term veel tegen in ziekenhuizen en in de geestelijke gezondheidszorg. De nadruk ligt daar vaak op onderzoek, diagnostiek en behandeling. Welke informatie en functies nodig zijn, verschilt per organisatie en specialisme.
Bij een behandeling wil je bijvoorbeeld kunnen terugvinden welke klachten iemand heeft, welk onderzoek is gedaan en wat de volgende stap is. Ook wil je weten welke afspraken met de patiënt zijn gemaakt. Een dossier helpt om die informatie in samenhang te gebruiken, in plaats van bij iedere afspraak opnieuw te beginnen.
Met ‘EPD’ bedoelen mensen soms het dossier van één patiënt en soms het hele softwaresysteem waarin professionals werken. Dat onderscheid is handig om te maken. Het dossier bevat informatie over een persoon. Het EPD-systeem maakt het mogelijk om die informatie vast te leggen, te raadplegen en te beheren.
Een systeem kan daarnaast ondersteuning bieden voor bijvoorbeeld afspraken, registratie en het organiseren van behandelingen. De naam EPD vertelt op zichzelf niet welke functies aanwezig zijn. Daarvoor moet je kijken naar de inrichting en mogelijkheden van de software.
Een elektronisch cliëntendossier (ECD) is een digitaal dossier met informatie over de zorg, ondersteuning en begeleiding van een cliënt. Zorgprofessionals leggen er bijvoorbeeld doelen, afspraken, rapportages en evaluaties in vast. Het helpt om de dagelijkse ondersteuning af te stemmen op wat iemand nodig heeft en belangrijk vindt.
Het ECD wordt veel gebruikt in de ouderenzorg, thuiszorg en gehandicaptenzorg. Daar gaat het vaak om ondersteuning over een langere periode. Naast de gezondheid van een cliënt zijn bijvoorbeeld zelfredzaamheid, dagelijkse gewoonten, persoonlijke wensen en het sociale netwerk van belang.
Een begeleider wil weten aan welk doel iemand werkt en wat daarbij helpt. Een verpleegkundige wil zien welke zorg is afgesproken en of de situatie verandert. Een behandelaar heeft informatie nodig om een behandeling te beoordelen. Zij kunnen verschillende onderdelen van hetzelfde zorgproces ondersteunen, met ieder hun eigen rol en bevoegdheden.
Ook medische informatie kan onderdeel zijn van een ECD
Een ECD is niet uitsluitend bedoeld voor begeleiding of welzijn. Ook informatie over gezondheid en behandeling kan relevant zijn. Denk aan observaties, risico’s, metingen en afspraken met behandelaren. Welke gegevens in het dossier thuishoren, hangt af van de zorg die de organisatie levert.
Andersom kan een EPD informatie bevatten over het dagelijks functioneren en de sociale situatie van een patiënt. Die informatie kan immers belangrijk zijn voor de behandeling. De namen ECD en EPD vormen daarom geen scherpe grens tussen medische en niet-medische zorg.
Kenmerk | ECD | EPD | Zorgdossier |
|---|---|---|---|
Waar staat het voor? | Elektronisch cliëntendossier | Elektronisch patiëntendossier | Verzamelnaam voor vastgelegde informatie over zorg, behandeling of begeleiding |
Wie gebruikt het? | Onder meer verzorgenden, verpleegkundigen, begeleiders en behandelaren | Onder meer artsen, verpleegkundigen, psychologen en andere behandelaren | De betrokken professionals, afhankelijk van hun taak en bevoegdheden |
In welke sector? | Vaak ouderenzorg, thuiszorg en gehandicaptenzorg; ook andere zorgvormen | Vaak ziekenhuizen en ggz; ook andere behandelomgevingen | In alle zorgsectoren |
Welke wetgeving? | Privacyregels zoals de AVG; daarnaast dossierregels die bij de verleende zorg horen, zoals de WGBO waar die van toepassing is | Privacyregels zoals de AVG en dossierregels, waaronder de WGBO waar die van toepassing is | Afhankelijk van de inhoud en de zorgcontext; de naam van het dossier bepaalt niet welke regels gelden |
Welke gegevens? | Bijvoorbeeld zorgdoelen, ondersteuningsafspraken, rapportages, evaluaties en gezondheidsgegevens | Bijvoorbeeld diagnoses, onderzoeksuitslagen, behandelplannen, medicatie en voortgang | Relevante gegevens over iemands zorg, eventueel vastgelegd in een ECD of EPD |
De tabel beschrijft gebruikelijke accenten. Er is overlap tussen sectoren, professionals en gegevens. Een organisatie die zowel langdurige zorg als behandeling biedt, heeft vaak ondersteuning nodig voor beide.
Wil je verder lezen over de rol van een ECD? Bekijk dan wat een ECD is en voor wie het bedoeld is.
Een zorgdossier is de verzameling informatie die nodig is om iemands zorg, behandeling of begeleiding vast te leggen en te volgen. Het bevat bijvoorbeeld afspraken, doelen, observaties en evaluaties. Zorgdossier is een brede term: de informatie kan digitaal in een ECD of EPD staan, maar de term beschrijft geen specifiek softwaresysteem.
Het helpt om onderscheid te maken tussen de informatie en het hulpmiddel. Het zorgdossier vertelt wat er is afgesproken en hoe het met iemand gaat. De software bepaalt onder meer hoe professionals informatie invoeren, vinden en gebruiken in hun werk.
Je kunt dus spreken over het zorgdossier van een cliënt, terwijl de organisatie dit in een ECD vastlegt. Bij een patiënt in behandeling wordt vaak gesproken over een medisch dossier of patiëntendossier. Welke naam een organisatie gebruikt, zegt nog niet hoe volledig of bruikbaar de informatie is.
Van losse gegevens naar samenhang
Stel dat iemand ondersteuning krijgt bij zelfstandig wonen en tegelijkertijd een behandeling volgt. Een begeleider ziet hoe het thuis gaat. Een behandelaar volgt de ontwikkeling van klachten. Voor goede afstemming kan het belangrijk zijn om relevante informatie uit beide situaties te kennen.
Dat vraagt om heldere afspraken: wat leg je vast, wie heeft welke informatie nodig en hoe houd je die actueel? Een gedeelde werkwijze helpt professionals om veranderingen te begrijpen en hun handelen daarop af te stemmen. Alleen informatie opslaan is daarvoor niet genoeg.
Traditioneel wordt een onderscheid gemaakt tussen care en cure. Bij cure ligt het accent op diagnostiek, behandeling en herstel. Bij care gaat het vaker om verzorgen, begeleiden en ondersteunen in het dagelijks leven. Daar komt het gebruik van de termen patiënt en cliënt deels vandaan.
In de praktijk zijn deze vormen van zorg niet los van elkaar te zien. In een verpleeghuis werken ook behandelaren. Binnen de ggz kunnen behandeling en langdurige begeleiding naast elkaar bestaan. En in de gehandicaptenzorg kan iemand zowel ondersteuning als medische zorg nodig hebben.
Kies daarom niet uitsluitend op de naam ECD of EPD. Begin bij het werk dat jouw organisatie doet en de informatie die daarvoor nodig is.
1. Welke zorg en ondersteuning bied je?
Breng de belangrijkste processen in kaart. Gaat het om kortdurende behandelingen, langdurige begeleiding, verpleegkundige zorg of een combinatie? Welke doelen stel je met cliënten of patiënten? En hoe volgen professionals de voortgang?
Gebruik daarbij herkenbare situaties uit de praktijk. Laat bijvoorbeeld zien wat er nodig is bij een intake, een wijziging in het zorgplan en een evaluatie met meerdere disciplines.
2. Wie werken samen rond de cliënt of patiënt?
Een dossier moet aansluiten op de rollen van de mensen die ermee werken. Een begeleider heeft niet altijd dezelfde informatie nodig als een behandelaar. Bepaal welke informatie zij delen en welke toegang passend is.
Kijk ook naar samenwerking buiten de eigen organisatie. Kun je relevante informatie uitwisselen met andere betrokken zorgverleners? En zijn de inhoudelijke, technische en privacyafspraken daarvoor duidelijk? Eén systeem gebruiken betekent niet automatisch dat iedereen alles mag zien.
3. Wat hebben professionals tijdens hun werk nodig?
Let op dagelijkse handelingen: een afspraak terugvinden, rapporteren over een doel of een verandering signaleren. Kan dat op de plek waar de zorg plaatsvindt? Is de informatie logisch opgebouwd? En is duidelijk wat actueel is?
Laat professionals uit verschillende teams meekijken. Zo voorkom je dat de beoordeling alleen gaat over een lijst functies, terwijl de bruikbaarheid in het werk buiten beeld blijft.
4. Hoe betrek je de cliënt of patiënt?
Een dossier gaat over de persoon die zorg ontvangt. Bespreek daarom hoe wensen en afspraken een plek krijgen, hoe iemand informatie kan inzien en hoe naasten betrokken kunnen worden waar dat passend en toegestaan is.
Denk ook aan begrijpelijke taal. Een zorgvuldig geschreven rapportage moet bruikbaar zijn voor collega’s, maar kan eveneens worden gelezen door degene over wie je schrijft.
Meer weten over de onderdelen van de software? Lees verder over wat een ECD-systeem is en waaruit het bestaat. Voor organisaties die behandelen en begeleiden combineren, is er ook uitleg over het ECD en EPD in de ggz.